Dərs kitabxanası
Coğrafiya
DİM-in 2027 proqramı üzrə 20 bölmə, 61 mövzu. 9 dərs hazırdır, qalan mövzular üzərində işləyirik.
Giriş
1/1Yer səthinin təsviri
2/3- Kartoqrafik proyeksiyalarKartoqrafik proyeksiyaların növləri, təhriflər (bucaq, sahə, məsafə, forma) və kürənin müstəviyə köçürülməsi zamanı yaranan xüsusiyyətlərin izahı.
- Kartoqrafik hesablamalarXəritə, plan və qlobusda miqyas, azimut, horizontallar, coğrafi koordinatlar, həqiqi məsafə və sahələrin hesablanması üsulları və məsələlərin həlli.
Proqramın digər mövzuları (1)
- Üfüqün cəhətləri, azimut, şərti işarələr
Yer səma cismidir
2/2- Günəş sistemiGünəş sistemi, onun tərkibinə daxil olan planetlər, peyklər və digər səma cismləri, Yer planetinin Günəş sistemində yeri haqqında məlumat.
- Yerin hərəkəti, günəş şüalarının düşmə bucağı və vaxt hesablamalarıYerin öz oxu və Günəş ətrafında hərəkətinə aid məsələlərin həlli, günəş şüalarının düşmə bucağının, yerli və qurşaq vaxtlarının hesablanması qaydaları.
Litosfer
1/2Proqramın digər mövzuları (1)
- Azərbaycanın geoloji quruluşu və tektonik zonaları
Relyef
2/2- Endogen və ekzogen qüvvələr, onların əmələ gətirdiyi relyef formalarıEndogen və ekzogen qüvvələrin fərqi, onların yaratdığı əsas relyef formaları. Relyefin yaranmasında daxili və xarici proseslərin qarşılıqlı əlaqəsi.
- Azərbaycan ərazisində endogen və ekzogen relyef formalarıAzərbaycan ərazisində palçıq vulkanları, sürüşmə, buzlaq (qlyasial), arid-denudasiya, karst və eol relyef formalarının coğrafi yayılması və mənşəyi.
Atmosfer
1/9Proqramın digər mövzuları (8)
- Yerin hava təbəqəsinin tərkibi, quruluşu və əhəmiyyəti
- Havanın temperaturu
- Atmosfer təzyiqi, onun hündürlükdən və coğrafi enliklərdən asılı olaraq dəyişməsi
- Atmosferdə havanın ümumi dövranı
- Azərbaycan ərazisinə daxil olan hava kütlələri və onların yaratdığı hava şəraiti
- Hava və iqlim
- Hava proqnozu
- Günəş radiasiyasının kəmiyyətinin, havanın temperaturunun, atmosfer təzyiqinin, nisbi və mütləq rütubətliliyin, rütubətlənmə əmsalının hesablanmasına, iqlim qrafikləri və diaqramlarının tərtibinə aid çalışmalar
Hidrosfer
0/2Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (2)
- Yerin su təbəqəsi, yaranması və tərkibi
- Okean suyunun fiziki və kimyəvi xüsusiyyətləri: temperaturu, duzluluğu, şəffaflığı, onların üfüqi və şaquli istiqamətdə dəyişməsi
Quru suları və onların növləri
0/8Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (8)
- Çay və onun elementləri
- Göllər, onların təsnifatı və təsərrüfat əhəmiyyəti
- Azərbaycanın çayları və onların coğrafi paylanması, qidalanma mənbələri və rejim xüsusiyyətləri
- Xəzər dənizi və onun əsas xüsusiyyətləri
- Buzlaqlar
- Su anbarları və kanallar
- Təhlükəli hidroloji hadisələr
- Su hövzələrinin dərinliyinə, suyun duzluluğuna, çayların düşməsinə, meyilliliyinə, su sərfinə, illik axımına və çay şəbəkəsinin sıxlığına aid çalışmalar
Biosfer
0/2Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (2)
- Yer kürəsində üzvi aləmin yaranması, yayılması və digər təbəqələrlə əlaqəsi
- Azərbaycanda torpaq tipləri, onların yayılması
Coğrafi təbəqə
0/2Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (2)
- Tərkib hissələri və sərhədləri
- Azərbaycanın təbii və antropogen landşaftları
Materiklərin fiziki-coğrafi xüsusiyyətləri
0/1Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (1)
- Materiklərin fiziki-coğrafi xüsusiyyətləri
Dünyanın siyasi xəritəsi
0/1Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (1)
- Siyasi xəritənin formalaşma mərhələləri və baş vermiş dəyişikliklər
Təbii ehtiyatlar
0/3Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (3)
- Onların təsnifatı
- Azərbaycanın təbii şəraiti və təbii ehtiyatları
- Təbii ehtiyatlarla təmin olunmaya aid çalışmalar
Dünya əhalisi
0/5Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (5)
- Yer kürəsinin mənimsənilməsi
- Əhalinin məskunlaşması və ona təsir edən amillər
- Əmək ehtiyatları
- Azərbaycanın demoqrafik inkişafı və əhalinin məskunlaşması
- Dünya əhalisinin sayı, təbii artımı, miqrasiyası, əmək ehtiyatları, əhalinin məşğulluğu və sıxlığına aid çalışmalar
Dünya təsərrüfatı və onun əsas xüsusiyyətləri
0/2Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (2)
- İnsanların təsərrüfat fəaliyyətinə təsir edən amillər
- İstehsalın təşkili formaları: ixtisaslaşma, təmərküzləşmə, kooperasiya və kombinələşmə
Sənayenin coğrafiyası
0/5Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (5)
- Sənaye sahələri, onların yerləşdirilmə prinsipləri
- Hasilat sənayesinin coğrafiyası
- Yanacaq-energetika kompleksi və balansı
- Emaledici sənayesinin coğrafiyası
- Azərbaycanda sənayenin coğrafiyası
Kənd təsərrüfatı coğrafiyası
0/2Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (2)
- Kənd təsərrüfatının inkişafına təsir edən əsas amillər
- Azərbaycanda kənd təsərrüfatının coğrafiyası
Dünya nəqliyyatı və iqtisadi əlaqələr
0/4Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (4)
- Dünya nəqliyyatının növləri və onların inkişafına təsir göstərən amillər
- Azərbaycanda nəqliyyatın inkişaf xüsusiyyətləri və perspektivləri
- Azərbaycanın beynəlxalq və regional təşkilatlarda iştirakı
- Xidmət sahələrinin coğrafiyası
Azərbaycanın iqtisadi rayonları
0/2Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (2)
- İqtisadi rayonların əhalisi, təsərrüfatı, əsas ixtisaslaşma sahələri
- Şərti yanacaq vahidinə, sənaye və kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına, nəqliyyat daşımalarına və nəqliyyat şəbəkəsinin sıxlığına aid çalışmalar
Bəşəriyyətin qlobal problemləri
0/3Bu bölmənin dərsləri hazırlanır.
Bölmənin mövzuları (3)
- Dünyada sülh problemi
- Azərbaycanın ekoloji problemləri və onların həlli yolları
- Coğrafi proqnozlar